مرکز آموزش و حمایت کودکان کار
هر روز در خیابانهای تهران، صدها کودک بهجای کیف مدرسه، بار سنگین مسئولیت خانواده را بر دوش میکشند. مرکز حمایتی آموزشی کودکان کارتوسط موسسه خیریه نیکگامان جمشید برای این کودکان ساخته شده است؛ جایی که کودکی دوباره معنا پیدا میکند. این پروژه با هدف بازگرداندن کودکان کار به مدرسه، بازی و سلامت آغاز شد. پس از ماهها تلاش، نتیجه این مسیر را با شما در میان میگذاریم؛ گزارشی صادقانه از آنچه انجام شده و آنچه هنوز به کمک شما نیاز دارد.
مشاهده فیلم مرکز کودکان کار
هر کودکی سزاوار فرصتی است برای رویاپردازی.
شما نیز میتوانید در این مسیر سهیم باشید. با حمایت مالی یا داوطلبانه خود، به ما در ادامه این راه کمک کنید.
راه اندازی و تجهیز مرکز کودکان کار در تهران
بسیاری از کودکان کار تهران، فضای امنی برای آموزش، تفریح و بازیهای کودکانه نداشتند. تراکم بالای این کودکان در تهران، ما را به این نتیجه رساند که نیاز به راه اندازی و تجهیز یک مرکز حمایتی آموزشی دیگر برای کودکان کار، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت فوری است.
بر اساس تعریف UNICEF، کار برای کودکان ممنوع است؛ کودکان باید بازی کنند و به تحصیل بپردازند. اما در واقعیت، کمبودهای متعددی این حق اساسی را از آنها گرفته است:
- کمبود فضای آموزشی استاندارد برای کودکان کار در تهران
- مشکلات خدمات درمانی و بهداشتی در دسترس این کودکان
- کمبود برنامه مشاوره روانی منظم برای کودکان آسیبدیده
- مسیر نامشخص برای بازگشت این کودکان به مدرسه

فعالیت های مرکز کودکان کار نیک گامان
مرکز حمایتی آموزشی کودکان کار نیکگامان جمشید، تلاش میکند با ارائه خدمات چندلایه، کودکان را از چرخه کار در خیابان خارج کرده و به مسیر تحصیل، بازی و سلامت بازگرداند. خانوادههایی که ناچارند کودکان را به خیابانها ببرند، میتوانند در ساعات کار، فرزند خود را در این فضای امن و حمایتی قرار دهند.
مهارت و سوادآموزی

بسیاری از کودکان کار، از تحصیل جا ماندهاند؛ آموزشها در مرکز کودکان کار، آنها را به سطحی از تحصیل میرساند که آماده ورود به مدرسه شوند. کودکان خردسال با اسباببازی آموزشی، رنگها و مفاهیم پایه را میآموزند.
نوجوانان نیز در کارگاههای مهارت فنی مانند کار با ابزار مکانیکی و الکتریکی شرکت میکنند تا از مشاغل کاذب و پرخطر فاصله بگیرند.
هرچه سن کودک بالاتر میرود، میزان حضورش در مدرسه کمتر میشود؛ به همین دلیل، برنامههای جبرانی ویژه نوجوانان در اولویت مرکز قرار دارد.
حمایت روانی اجتماعی

هر کودک پس از ورود به مرکز، تحت ارزیابی روانی و اجتماعی توسط مددکار اجتماعی و روانشناس قرار میگیرد.
مشاوره فردی، گروهی و خانوادگی، بخش ثابت برنامه هفتگی است:
- تشکیل پرونده مددکاری برای هر کودک
- مشاوره فردی و گروهی خانواده و فرزندان با روانشناس
- آموزش مهارت «نه گفتن» و مهارتهای زندگی
- برنامهریزی درمانی برای کودکان آسیبدیده
بهداشت، درمان و معیشت

یکی از بخشهای حیاتی مرکز، بخش خدمات روزانه است؛ این خدمات ساده، اغلب اولین قدم برای بازگرداندن حس کرامت به این کودکان است.
- تبسنج و دستگاه بخور برای پیشگیری از بیماریهای تنفسی
- کپسول آتشنشانی برای ایمنی کامل مرکز
- پک بهداشتی و لباس تمیز برای هر کودک
علاوه بر این، کودکانی که نیاز به خدمات درمانی دارند، با حمایت مالی و اجتماعی موسسه از خدمات درمانی خارج از مرکز استفاده میکنند.
همچنین بستههای معیشتی ماهانه برای خانوادهها و دو وعده غذایی روزانه، میانوعده صبح و ناهار برای کودکان توزیع میشود.
تجهیزات و امکانات مرکز کودکان کار
در این مرکز برای بازدهی بیشتر کلاسهای آموزشی و برگرداندن شوق زندگی به کودکان، امکانات ویژهای تهیه شده است.
کلاس درس و کارگاه مهارت آموزی
با کمک خیرین، کلاسهای درس مرکز به میز و صندلی آموزشی، وایتبرد و لوازم نقاشی مجهز شد. برای نوجوانان، سیستم کامپیوتر و پرینتر تهیه شد تا مهارتهای پایه دیجیتال بیاموزند؛ مهارتی که امروز در هر شغلی ضروری است.

آموزش موسیقی
در بخش هنر و موسیقی، سازهای بلز، هارمونیکا، سهتار، پیانو آکوستیک، گیتار، هنگ درام و تنبک برای آموزش موسیقی خریداری شد.
پژوهشهای حوزه سلامت روان کودک نشان میدهد موسیقیدرمانی در کاهش استرس و بازسازی روانی کودکان آسیبدیده بسیار موثر است.
علاوه بر کشف استعداد کودکان، آنها در کنار موسیقی، مهارتهای زیر را نیز میآموزند:
- هماهنگی با گروه
- جامعهپذیری
- کمک به همنوع


آموزش فوتبال
کلاس فوتبال برای کودکان و نوجوانان با مربی حرفهای در دو رده سنی ۸ تا ۱۰ سال و ۱۰ سال به بالا برگزار میشود.
این کلاس یکی از پرطرفدارترین برنامههای مرکز است که کودکان با شوق زیادی از آن استقبال میکنند.

اهداف مرکز حمایتی آموزشی کودکان کار
مرکز حمایتی آموزشی کودکان کار نیکگامان جمشید با چشماندازی روشن و اهدافی مشخص راه اندازی شده است:
- بازگرداندن کودکان کار به مدرسه و چرخه آموزش
- بهبود سلامت روان و اجتماعی کودکان
- تغییر نگرش خانواده ها
- ایجاد فضایی امن برای کودکان
- پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و چرخه فقر
کودکی که یک بار طعم کلاس درس را بچشد، دیگر خیابان را خانه خودش نمیداند.
این باور، پایه اصلی برنامهریزی مرکز حمایتی آموزشی کودکان کار است.
برنامه های آینده مرکز کودکان کار
مرکز حمایتی آموزشی کودکان کار نیکگامان جمشید پتانسیل بالایی برای حمایت از کودکان بیشتری دارد.
در یک سال اخیر، کودکان بیشتری به مرکز اضافه شدهاند، با کمک خیرین میتوانیم پاسخگوی همه آنها باشیم. برنامههای آینده مرکز شامل موارد زیر است:
توسعه کارگاههای مهارتآموزی:
راهاندازی کارگاههای تخصصیتر در حوزههای فنی و هنری برای نوجوانان
توسعه فضای ورزشی:
خرید میز فوتبال دستی، میز پینگپونگ و توسعه برنامههای ورزشی برای سوق دادن کودکان به فعالیتهای بدنی منظم
آموزش شطرنج:
برگزاری کلاسهای شطرنج برای تقویت مهارتهای تفکر استراتژیک و برنامهریزی
برنامههای خانوادهمحور:
گسترش مشاوره و آموزش خانوادهها برای کاهش آسیبهای اجتماعی
جمعبندی
مرکز حمایتی آموزشی کودکان کار موسسه خیریه نیکگامان جمشید، مسیری است از خیابان به کلاس درس، از نگرانی به امنیت، از فراموشی به دیدهشدن.
آنچه تا امروز ساختهایم، حاصل اعتماد خیرینی است که کنار این کودکان ایستادند. با همت خیرین و همراهی شماست که میتوانیم لبخند را به چهره کودکان بیشتری بازگردانیم.