مراکز شبه خانواده چیست؟
مرکز شبه خانواده، نهادی اقامتی، زیستی و اجتماعی است که با مجوز رسمی فعالیت میکند. مفهوم شبه خانواده در واقع یک شبیهسازی از خانواده است؛ این مراکز محیطی امن، گرم و صمیمی شبیه به یک خانواده واقعی را برای کودکانی فراهم کنند که به دلایل مختلف از داشتن سرپرست مؤثر محروم ماندهاند. موسسه خیریه نیک گامان با هدف فراهم کردن تجربه زندگی خانوادگی، مراکز نگهداری شبانهروزی را در سه شهر ایران تاسیس کرده است تا امکان زندگی آرام و امن برای کودکان فاقد سرپرست فراهم شود.
مراکز شبه خانواده نیک گامان
موسسه خیریه نیک گامان جمشید با باور به اینکه که هر کودکی سزاوار رشد در محیطی سرشار از مهر و محبت است، مراکز شبه خانواده را در سراسر کشور راهاندازی کرده است.
هر یک از این مراکز با در نظر گرفتن نیازهای خاص گروههای سنی و جنسیتی مختلف، محیطی امن، استاندارد و سرشار از مهر را برای رشد و توانمندسازی فرزندان فراهم میکنند. در ادامه، به معرفی مختصر هر یک از این خانههای امید میپردازیم.
| مرکز | استان | گروه سنی | جنسیت |
|---|---|---|---|
| 🏠 مرکز دختران ایران ۱ | تهران | ۷ تا ۱۳ سال | دختر |
| 🏠 مرکز دختران ایران ۲ | تهران | ۱۳ تا ۱۸ سال | دختر |
| 🌸 مرکز گلها | کرمان | ۷ تا ۱۳ سال | دختر |
| ⭐ مرکز ستارگان | کرمان | ۱۳ تا ۱۸ سال | دختر |
| ☀️ مرکز شعاع منور | رشت | ۳ تا ۷ سال | دختر و پسر |
مرکز نگهداری دختران ایران (تهران)
نیک گامان با هدف تبدیل شدن به پناهگاهی امن و مدرن برای دختران، یک ساختمان بزرگ به طور کامل بازسازی و تجهیز کرده است.
رویکرد اصلی مرکز شبه خانواده دختران ایران، آمادهسازی فرزندان برای زندگی مستقل و ورود موفق به جامعه است. برای دختران بالای ۱۸ سال، خوابگاهی کاملاً مستقل در نظر گرفته شده تا مدیریت مالی و استقلال فردی را پیش از ورود به جامعه تجربه کنند.
تیمی ۱۸ نفره از متخصصان شامل روانشناس، مددکار و مربی، به صورت شبانهروزی از این فرزندان مراقبت میکنند.
مرکز نگهداری دخترانه ستارگان (کرمان)
مرکز ستارگان در کرمان، از سال ۱۴۰۱ فعالیت خود را آغاز کرده و موسسه نیک گامان جمشید به عنوان حامی اصلی، بازسازی، تجهیز و مدیریت آن را بر عهده گرفته است.
این مرکز، خانهای امن برای دختران ۱۳ تا ۱۸ ساله فراهم کرده است تا بتوانند آیندهای روشن و مستقل برای خود بسازند. اقدامات انجام شده در مرکز شبه خانواده ستارگان شامل تأمین تجهیزات آشپزخانه، خوابگاه، بخش اداری و کارگاههای مهارتآموزی است.
برنامههای توانمندسازی در چهار محور اصلی آموزش و توانمندسازی علمی، کسب مهارتهای حرفهای، سلامت جسمی و روانی، و تقویت روابط اجتماعی دنبال میشود.
مرکز نگهداری دخترانه گلها (کرمان)
مرکز گلها در کرمان، فراتر از تأمین یک سرپناه امن، با حضور مددکاران و روانشناسان، مسیر استقلال و رشد استعدادهای دختران را هموار میکند.
هدف این مرکز، بهبود سلامت روان، تکمیل روند درمان جسمی و ادامه تحصیل بدون وقفه برای دختران است. در این مرکز، خدمات تخصصی از جمله چکاپهای کامل پزشکی، ویزیت متخصصان و درمانهای دندانپزشکی برای فرزندان ارائه میشود.
همچنین، کلاسهای فوقبرنامه متنوعی بر اساس علایق دختران در مرکز شبه خانواده گلها برگزار میشود تا استعدادهای آنها شکوفا گردد.
مرکز نگهداری نوباوگان شعاع منور (رشت)
مرکز نوباوگان شعاع منور در شهر رشت، در سال ۱۴۰۰ با هدف ایجاد محیطی کودکمحور و سرشار از مهر برای کودکان ۳ تا ۶ ساله تأسیس شد.
در حال حاضر، ۱۰ کودک خردسال در این خانه زندگی میکنند و تیمی مجرب از مربیان، روانشناسان و مراقبان، آنها را در تمامی مراحل رشد همراهی میکنند.
برنامههای مرکز شبه خانواده شعاع منور بر اساس اهداف مشخص مانند ارتقای سطح سلامت جسمی، بهبود شاخصهای ارتباطی و توسعه مهارتهای شناختی کودکان تدوین شده است.
خدمات این مرکز فراتر از تأمین نیازهای اولیه است و با رویکردی علمی، شامل بازیدرمانی، قصهگویی، نقاشی و آموزشهای غیررسمی برای پرورش خلاقیت و مهارتهای اجتماعی کودکان میشود.
تفاوت مراکز شبه خانواده نیک گامان با سایر مراکز نگهداری
مراکز شبه خانواده با رویکردی متفاوت از شیرخوارگاهها و مراکز نگهداری سنتی طراحی شدهاند.
در حالی که مراکز سنتی بیشتر بر تأمین نیازهای اولیه متمرکز هستند، مراکز شبه خانواده به دنبال بازآفرینی حس تعلق، امنیت عاطفی و پیوندهای عمیق انسانی هستند.
موسسه خیریه نیک گامان جمشید با این باور که هر کودکی سزاوار رشد در محیطی سرشار از مهر و محبت است، مراکز شبه خانواده را در سراسر کشور راهاندازی کرده است.
تحقق این امر، حاصل همراهی و همدلی بیوقفه خیرین و نیکوکارانی است که با اعتماد و حمایتهای خود، امکان ساخت، بازسازی و تجهیز این مراکز را فراهم آوردهاند و نور امید را در دلهای این کودکان روشن نگه داشتهاند.
تفاوتهای کلیدی مراکز نیک گامان با سایر مراکز عبارت است از:
- نسبت تعداد فرزندان به مربیان بسیار پایینتر و استانداردتر
- برنامههای تربیتی و آموزشی متناسب با نیازهای فردی هر کودک
- رویکرد توانمندسازی جایگزین رویکرد نگهداری
- ارتباط مستمر با خانوادههای زیستی و تلاش برای بازپیوند در صورت امکان.
با حمایت خیرین، لبخند بر لبهای این کودکان ماندگار خواهد شد.
مرکز شبه خانواده الگویی است که در آن کادری حرفهای، امکان مراقبت از کودکان و نوجوانان را در یک محیط مشابه و مبتنی بر پایههای خانواده فراهم میکند.
این مدل یکی از بهترین مدلهایی است که یک نهاد مراقبتی میتواند پیش بگیرد.
تفاوت کودکان بیسرپرست و بدسرپرست
کودکان بیسرپرست به کودکانی گفته میشود که به هر دلیل، هیچیک از والدین یا سرپرستان قانونی خود را در قید حیات ندارند و فاقد سرپرست مؤثر هستند.
کودکان بدسرپرست اما وضعیت متفاوتی دارند. این کودکان دارای والدین یا سرپرست هستند، اما به دلایلی مانند اعتیاد، بیماری روانی، سوءرفتار، فقر شدید یا ناتوانی در تأمین نیازهای اساسی، صلاحیت لازم برای نگهداری از کودک را ندارند.
بر اساس قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بیسرپرست و بدسرپرست مصوب ۱۳۹۲، سرپرستی این کودکان به منظور تأمین نیازهای مادی و معنوی آنان، مطابق مقررات این قانون صورت میگیرد.
بسیاری از ما گمان میکنیم کودکان بدسرپرست لزوماً از خانوادههای بسیار آسیبدیده میآیند، در حالی که گاه یک بحران مالی موقت یا یک بیماری در خانواده میتواند کودکی را در آستانه ورود به مراکز شبه خانواده قرار دهد.
تفاوت خانواده میزبان و فرزندخواندگی با مراکز شبه خانواده
خانواده میزبان یک طرح موقت برای سپردن کودک به یک خانواده برای مدت معین است، فرزندخواندگی یک پیوند دائمی و قانونی بین کودک و خانوادهی جدید ایجاد میکند، اما مرکز شبه خانواده محیطی سازمانیافته با کادر حرفهای است که کودک تا زمان تعیین تکلیف نهایی در آن زندگی میکند.
در فرزندخواندگی دائم، صلاحیت خانواده باید مورد تایید نهادهای ذیربط قرار گیرد و رابطه والدینی دائمی بین آنها و کودک ایجاد میشود.
طرح خانواده میزبان با هدف تقویت الگوهای خانوادهمحور اجرایی شده و نیازی به حکم قضایی ندارد. این طرح، شیوهای برای مراقبت موقت و خانوادهمحور از کودکان بیسرپرست تا پیش از واگذاری دائم یا بازگشت به خانواده زیستی است.
مراکز شبه خانواده جایگاهی متفاوت دارند. در این مراکز، کودک بخشی از یک خانواده بزرگتر با کادر حرفهای میشود و تا زمانی که شرایط برای بازگشت به خانواده زیستی، فرزندخواندگی یا استقلال فراهم شود، در امنیت و آرامش کامل به زندگی ادامه میدهد.
شرایط تاسیس مرکز شبه خانواده
شرایط تاسیس مراکز شبه خانواده شامل ضوابط سختگیرانهای است که تمامی مراکز موظف به رعایت آنها هستند.
- کسب پروانه تاسیس
- موافقت اصولی نهادهای مروبطه
- دارا بودن تابعیت کشور برای اعضای هیئت مدیره
- داشتن کارت پایان خدمت یا معافیت دائم برای آقایان هیئت مدیره
مراحل اصلی تأسیس مرکز شبه خانواده عبارت است از:
| مرحله | شرح اقدامات | مدت زمان تقریبی |
|---|---|---|
| ۱ | ارائه درخواست و انجام بررسیهای اولیه | ۱ تا ۲ ماه |
| ۲ | تأمین ساختمان با استانداردهای مشخص و آمادهسازی فضا | ۳ تا ۶ ماه |
| ۳ | جذب و استخدام مربیان، مددکاران و کادر حرفهای | ۲ تا ۳ ماه |
| ۴ | طی مراحل قانونی و دریافت پروانه فعالیت | ۳ تا ۶ ماه |
کلیه مراکز موسسه خیریه نیک گامان جمشید با رعایت کامل این ضوابط و با نظارت مستمر سازمانهای مرتبط تأسیس شدهاند. برای آشنایی بیشتر با هر یک از چهار مرکز، میتوانید به صفحه مربوطه مراجعه کنید.
خلاصه مطلب
مراکز شبه خانواده، پاسخی انسانی و عملی به یکی از حساسترین نیازهای جامعه هستند. این مراکز، فراتر از یک سرپناه شبانهروزی، الگویی از زندگی خانوادگی را برای کودکانی بازآفرینی میکنند که به دلایل گوناگون از نعمت داشتن یک خانوادهٔ گرم و حمایتگر محروم ماندهاند. تفاوت بنیادین این مراکز با رویکردهای سنتی، در نگاه جامعنگر به کودک است؛ نگاهی که او را انسانی با استعدادها، رویاها و نیازهای عاطفی میبیند و در مسیر توانمندسازی، آموزش و استقلال او گام برمیدارد.
موسسه خیریه نیک گامان جمشید با تأسیس چهار مرکز تخصصی در تهران، کرمان و رشت، این باور را به عمل تبدیل کرده است که هر کودکی شایستهٔ رشد در محیطی سرشار از مهر، امنیت و فرصتهای برابر است. این مراکز با کادری حرفهای، برنامههای توانمندسازی هدفمند، و توجه ویژه به نیازهای سنی و جنسیتی، پناهگاهی امن برای دختران و پسرانی فراهم کردهاند که آیندهشان در گرو حمایت امروز ماست.
نظرات
نظر شما در مورد این مطلب چیست؟